Na mobiliteit en bouwmaterialen zoomt aflevering drie van Groene steden van de toekomst in op een cruciale vraag: hoe voorzien we onze steden van schone energie — en voor wie is die transitie? De energietransitie gaat niet alleen over zonnepanelen en windmolens, maar over de inrichting van ons systeem: wie wekt energie op, wie beslist en wie profiteert.

‍

Het oude in een groener jasje of bouwen aan iets nieuws?

‍

Volgens hoogleraar transities Derk Loorbach staan we daarin op een fundamenteel keuzemoment. “De vraag is: wil je bouwen aan iets echt nieuws, of blijf je een oud systeem verduurzamen?” zegt hij. Technologie biedt enorme kansen, maar alleen als die wordt ingezet voor structurele verandering. “Als energie niet veel meer in handen komt van gemeenschappen, blijft de transitie oneerlijk.”

Het huidige energiesysteem is grotendeels centraal georganiseerd: grootschalige productie, lange ketens en weinig lokaal eigenaarschap. De toekomst, zo stelt Loorbach, vraagt om decentralisatie — en die beweging is al zichtbaar.

‍

Energie-eilanden

‍

Dat herkent ook Marianne Postmus van Greenchoice Integrated. “Energie wordt steeds lokaler,” zegt zij. “Je kunt steden zien als een netwerk van energiehubs: een soort energie-eilanden die hun eigen opwek, opslag en gebruik organiseren, en onderling energie uitwisselen.”

In zo’n systeem spelen daken met zonnepanelen, lokale opslag, slimme netten en samenwerking tussen bewoners een sleutelrol. Niet één centraal punt, maar een veerkrachtig netwerk dat beter bestand is tegen schokken — en eerlijker verdeeld kan worden.

Schone energie voor groene steden gaat daarmee niet alleen over technologie, maar over macht, eigenaarschap en samenwerking. De keuzes die we nu maken, bepalen of de energietransitie leidt tot collectieve vooruitgang, of het oude systeem in een groen jasje blijft bestaan.

‍

De onderstroom in volle gang

‍

Door heel Nederland wordt deze visie al realiteit. Burgers, cooperaties en organisaties staan op om hun eigen energie lokaal te organiseren. Neem bijvoorbeeld Terheijden, waar het Traais Energie Collectief in samenwerking met TBI, een heel dorp van eigen energie voorziet. Of Energie Samen Rivierenland, een lokale, cooperatieve energie beweging met als doel in 2050 CO₂-neutraal te zijn met ruim 235.000 inwoners. Burgers, bedrijven en instellingen doen mee. Hoe meer mensen de handen uit de mouwen steken voor lokale energie en -besparingsprojecten, hoe meer we samen profiteren.

‍

Het mooie? Deze beweging is al in volle gang.

‍

Deze campagne is gemaakt in co-creatie met de TBI klimaattrein, een initiatiefvan TBI: een steward-owned collectief van ondernemingen in techniek, bouw & ontwikkeling en infra. Reis je mee? Sluit je aan bij via https://www.tbi-klimaattrein.nl/