Van Heineken naar Captain Cashew

Jarenlang werkte Freek Wessels in de financiële wereld, onder meer bij Heineken. Tot vrijwilligerswerk bij een Keniaanse ngo hem op een ander spoor zette. Hij ontdekte hoe krachtig commercie kan zijn wanneer je die inzet om structureel iets te verbeteren.

Bij Tony’s Chocolonely vond hij vervolgens de combinatie waar hij naar op zoek was: een commercieel product én een fundamenteel ander verhaal over de keten.

Toen hij later door Hayo de Feijter en Roel van de Weijer, de oprichters van Johnny Cashew, werd gevraagd om tijdelijk te helpen met financiering, veranderde een koffie uiteindelijk in een aandeelhoudersovereenkomst.

Het einde van de omreiscashew

Ongeveer 60% van alle cashew wereldwijd komt uit Afrika. Toch wordt circa 90% van de Afrikaanse cashew in de schil naar Azië verscheept om daar verwerkt te worden. Daarmee verdwijnt een groot deel van de economische waarde en werkgelegenheid uit het continent waar de noot wordt geteeld.

Voor cashews uit Tanzania betekent dat zo’n 12.000 kilometer extra transport.

Tegelijkertijd worden boeren en fabrieksmedewerkers volgens Johnny Cashew onvoldoende beloond.

Dus besloot het bedrijf niet alleen een ander merk te bouwen, maar de keten zelf opnieuw in te richten.

Van 800 vrouwen in Tanzania naar het supermarktschap

In het zuiden van Tanzania werkt Johnny Cashew samen met de fabriek van Mama Cashew waar ongeveer 800 mensen, grotendeels vrouwen, cashews handmatig verwerken. De pelfabriek is opgericht door Maria Verschoof en haar man George Hokororo.

Johnny Cashew koopt de volledige output van de fabriek, waardoor de medewerkers werk hebben. Daarnaast worden met subsidies onder meer programma’s ondersteund om vrouwen te leren lezen en schrijven.

Voor de Cashew Captain is juist dát het moment waarop de spreadsheet werkelijkheid wordt.

“Als je dan ziet wat je eigenlijk doet? Ja, dat is echt waanzinnig.”

Impact moet ook een bedrijf kunnen dragen

Een betere keten bouwen kost echter meer. Boeren eerlijk betalen vraagt om een traceerbare keten. Productie, logistiek en systemen moeten opnieuw worden ingericht. En uiteindelijk moet het product ook gewoon concurreren in het supermarktschap.

Daarom is efficiëntie volgens Johnny Cashew geen tegenstelling tot impact, maar een voorwaarde ervoor. Een duurzaam product dat niet commercieel kan concurreren, verandert de markt immers niet.

De ambitie is dan ook groter dan alleen cashews. Over tien jaar wil het bedrijf een winstgevend notenmerk in Europa zijn, met meerdere producten en smaken.

De noot is niet het doel

Het gaat uiteindelijk niet om de cashewnoot.

De noot is het middel. De keten is het doel. Door zichtbaar te maken waar een product vandaan komt, wie eraan werkt en waar het systeem beter kan, ontstaat ruimte voor een ander soort ondernemerschap: niet alleen een product verkopen, maar proberen de manier waarop het wordt gemaakt fundamenteel te veranderen.

Johnny Cashew is momenteel met een crowdfundactie bezig: https://broccoli.eu/nl/campagnes/johnny-cashew.

‍